Historia Stoczni Marynarki Wojennej
HIstoria Drukuj

Stocznia Marynarki Wojennej to najstarszy zakład w Gdyni. W maju 2007 roku Stocznia obchodziła jubileusz 85-tej rocznicy powołania. Warsztaty Marynarki Wojennej przeniesione z Pucka na Oksywie stworzyły silne zaplecze Marynarki Wojennej RP i uczyniły stocznię nowoczesną, zdolną do realizacji nie tylko zamówień wojskowych, ale również produkcji cywilnej.

Pierwsze Warsztaty Portowe Marynarki Wojennej zlokalizowane zostały częściowo na lądzie a częściowo na dwóch barkach sprowadzonych 10 maja 1922 roku do portu puckiego z Modlina. Tak stworzone Warsztaty Marynarki Wojennej w Pucku umożliwiły dokonywanie drobnych remontów. Funkcjonowanie nowego zakładu pracownicy traktowali z ogromnym entuzjazmem. Nikt nie szczędził sił nad jego udoskonalaniem i modernizacją. Toteż w czerwcu 1922 roku można było przeprowadzić pierwszy samodzielny remont okrętu ORP MAZUR . Natychmiast też przystąpiono do wyposażania Warsztatów Portowych Marynarki Wojennej w nowe urządzenia, które pozwoliły wykonać coraz trudniejsze i bardziej skomplikowane zadania.
W 1922 roku rozpoczęto budowę slipu oraz montaż dźwigu towarowego, jednocześnie nabrzeże wzbogaciło się o 14 – tonowy dźwig. Warsztatom przybywało nie tylko urządzeń ale również pracowników, stan zatrudnienia w tym okresie liczył w granicach 140 – 160 zatrudnionych. Mimo potencjału technicznego i kadrowego, Warsztaty bardziej skomplikowanych remontów nie były w stanie wykonać. Dlatego niektóre polskie okręty kierowano do stoczni gdańskich. W takim stanie rzeczy w 1920 roku przystąpiono do opracowania projektu budowy portu w Gdyni. Wszelkie sprawy związane z flotą handlową i portem przekazano Ministerstwu Przemysłu i Handlu.
W drugiej połowie 1926 roku zrodził się projekt przeniesienia Warsztatów Portowych Marynarki Wojennej z Pucka do Gdyni i zlokalizowania ich w pobliżu nowo tworzonego portu wojennego w Gdyni – Oksywiu.Dzień 1 września 1927 roku traktowano jako dzień powstania Warsztatów Portowych Marynarki Wojennej w Gdyni . Przystąpiono do rozbudowy zakładu. Utworzono dział kadłubowni, motorowy, kotlarni, blacharski, elektryczny i precyzyjny.
W końcu 1932 roku oddano do eksploatacji pierwszy w polskich stoczniach pływający obiekt morski – dok o nośności początkowo 350 ton, następnie po wyposażeniu w dodatkowe pontony, zwiększono jego zdolność do 500 ton o długości całkowitej do 55m. Budowa tego urządzenia była olbrzymim osiągnięciem załogi Warsztatów. Pozwoliło to na wykonanie wielu nowych zadań remontowanych jednostek, tym bardziej, że stan floty Marynarki Wojennej RP w błyskawicznym tempie powiększył się. Skład floty zasiliły zbudowane we Francji w latach 1931 – 1932 kontrtorpedowce ORP WICHER i ORP BURZA, jak również okręty podwodne: ORP RYŚ, ORP WILK i ORP ŻBIK. Największy rozwój Warsztatów Portowych Marynarki Wojennej przypada na lata 1935 – 1938. Znajdowali w nich zatrudnienie najwybitniejsi konstruktorzy – okrętowcy.
Decyzja budowy stoczni zwiększyła rangę Warsztatów Portowych Marynarki Wojennej. Jednym z największych obiektów pływających wybudowanych przed wybuchem II wojny światowej był dok o nośności 5 000 ton, którego montaż zakończono w listopadzie 1938 roku. Ukończone dzieło napawało dumą każdego pracownika. Do 1939 roku powstała hala obróbki materiałów na kadłuby, przeprowadzono sieć energetyczną i hydrauliczną, ogrzewanie, sieć sprężonego powietrza i pary, sieć acetylenową oraz magazyny. Sprowadzono również zakupione w Niemczech nowoczesne obrabiarki do obróbki materiałów kadłubowych. Wraz z rozwojem przedsiębiorstwa, załoga rozwijała swoje możliwości konstrukcyjno – wykonawcze.
Realizację dalszego rozwoju zakładu przerwał wybuch II wojny światowej, która wybuchła 1 września 1939 roku. W marcu 1945 roku po wyzwoleniu Gdyni spod okupacji niemieckiej, przystąpiono do odbudowy ze zniszczeń i ponownie rozpoczęto zadania na rzecz Polskiej Marynarki Wojennej. Minister Obrony Narodowej rozkazem z 28 czerwca 1947 roku dokonał reorganizacji Dowództwa Marynarki Wojennej, w efekcie której Warsztaty Portowe Marynarki Wojennej zmieniły nazwę: na Warsztaty Remontowe MW. Do kolejnych zmian doszło w grudniu 1950 roku, kiedy to Warsztaty Remontowe MW zmieniły nazwę: na Stocznia Marynarki Wojennej ( SMW ).
Od 1952 roku Stocznia w swej działalności produkcyjnej była już liczącym się przedsiębiorstwem gospodarki morskiej. Wysoka jakość produkcji, szczególnie w zakresie prac remontowych dla okrętów Marynarki Wojennej RP powodowała, że stocznia remontowała ścigacze okrętów podwodnych, kutry torpedowe, trałowce, okręty desantowe i jednostki pomocnicze. Pod koniec lat pięćdziesiątych SMW podjęła budowę pierwszych okrętów patrolowych dla Wojsk Ochrony Pogranicza (WOP). Stocznia Marynarki Wojennej w omawianym okresie zatrudniała ponad 800 pracowników. Minister Obrony Narodowej zarządzeniem z dnia 10 października 1966 roku nadał stoczni imię „Dąbrowszczaków”. W roku 1991 przywrócono historyczną nazwę: tj. Stocznia Marynarki Wojennej. Decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia 1 stycznia 1979 roku nastąpiła integracja zakładu. Stocznia Marynarki Wojennej połączyła się z Zakładami Remontowymi Marynarki Wojennej w Gdyni oraz Stocznią Marynarki Wojennej Westerplatte w Gdańsku.

W latach 1970 – 1980 trwała nieustanna rozbudowa stoczni. Stocznia zmodernizowała pirsy, powstały nowe nabrzeża i wydziały produkcyjne. W latach 90 – tych przekazała pływający podnośnik okrętów z trzema dokopontonami o nośności 1 700 ton i platformie 100 x 22m, z późniejszą modernizacją do nośności 2 500 ton z 10 stanowiskami lądowymi jak również dok pływający o nośności 8 000 ton. Inwestycja ta pozwoliła na dokowanie dużych okrętów wojennych jak również statków handlowych. Na przełomie lat 1980 – 1990 stocznia zbudowała serię 17 małomagnetycznych trałowców z kompozytów poliestrowo – szklanych dla Polskiej Marynarki Wojennej. SMW w tym okresie posiadała wysoki poziom produkcji zarówno w remontach jak i w budowie okrętów. W dziedzinie remontów przyjmowała wszystkie remonty okrętów PMW łącznie z dokowaniami.
W omawianym okresie przeprowadzono pierwsze remonty okrętów PMW: okrętów rakietowych proj. 621, okrętu ratowniczego proj. 874 oraz kilka jednostek mniejszych. Został przebudowany i zmodernizowany okręt rakietowy proj. 205 na okręt patrolowy dla WOP-u, okręt szkolny ORP WODNIK proj. 888 na okręt sanitarno – ewakuacyjny oraz okręt ratowniczy ORP PIAST proj. 570 na przystosowanie do warunków w Zatoce Perskiej podczas akcji zwanej Pustynna Burza. Stocznia zaczęła również przeprowadzać remonty statków handlowych polskich i zagranicznych w większości skandynawskich i niemieckich. Pierwszym był w 1989 roku norweski drobnicowiec ms. STENFJEL, który został przedłużony w części cylindrycznej o 14 m do długości całkowitej 100m.
Na zamówienie stoczni duńskich i niemieckich SMW w latach 1996 – 2002 wykonała 16 częściowo wyposażonych nadbudówek o masach 300 – 750 ton. Były one budowane na stanowiskach lądowych, miały po 6 do 9 kondygnacji. W tych latach stocznia zbudowała również:
  • produktowce mt SEJNA i mt BJARKQY o nośnościach 1940 i 2490 DWT, były to bardzo nowoczesne statki o dużym stopniu zautomatyzowania siłowni i przeładunku paliw,
  • częściowo wyposażony kadłub patrolowca TROMSO dla morskiej służby ratowniczej Norwegii,
  • dwa masowce wielozadaniowe ms NORHEIM i ms MOKSHEIM również dla Norwegii,
  • trzy małe okręty desantowe i jeden średni dla Jemenu.
W minionym 10 – leciu w stoczni zaczęły się intensywne prace przygotowawcze konstrukcyjno-technologiczne, aby przeprowadzić modernizację i dostosować okręty do współdziałania z siłami morskimi NATO. Programem tym objęto okręty transportowo – minowe, trałowce bazowe, którym to poszerzono zakres działania o funkcję niszczyciela min, okręty podwodne i ratownicze, korwetę ORP KASZUB, zbiornikowce i okręty rakietowe. W dniu 28 listopada 2001 roku, w 83 rocznicę powołania Marynarki Wojennej RP, w kadłubowni Stoczni Marynarki Wojennej została położona stępka pod pierwszą korwetę o najnowocześniejszej charakterystyce technicznej i bojowej


opr. Danuta Kamieńska

 

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz samodzielnie określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. W tym celu zapoznaj się z opisem dot. polityki plików cookies, klikając na niebieską ikonkę obok, lub tutaj

Akceptuje ciasteczka na tej stronie / I accept cookies from this site.

EU Cookie Directive Module Information